وقتی کیهان ژست می‌گیرد! برترین عکس‌های نجومی سال 2024

به گزارش سرویس هنر و رسانه طوطیانیوز، تصور کنید در تاریک‌ترین نقطه زمین ایستاده‌اید و دریچه‌ای به وسعت میلیاردها سال نوری به روی شما باز می‌شود. رقابت عکاسی نجومی سال 2024 بار دیگر با معرفی برندگان خود، مرزهای میان واقعیت و رویا را جابه‌جا کرد. از رقص وهم‌انگیز شفق‌های قطبی تا قلب تپنده‌ سحابی‌های دوردست، این تصاویر تنها یک عکس نیستند؛ بلکه مستنداتی خیره‌کننده از شکوه بی‌انتهای کیهانی هستند که ما تنها بخش کوچکی از آن هستیم.

1- آتش بازی کیهانی

عجب انتخاب دراماتیکی! این تصویر که با نام «آتش‌بازی کیهانی» شناخته می‌شود، یکی از شاهکارهای مسابقه امسال است که تضاد خیره‌کننده‌ای میان تکنولوژی بشر و عظمت بی‌انتهای فضا برقرار کرده است. در این نما، گنبد رصدخانه در پایین کادر، گویی در حال تماشای فوران سرخ‌رنگ و غبارهای تاریک راه شیری است که مانند شعله‌های آتش از افق به سمت قلب آسمان زبانه می‌کشند. این رنگ‌های قرمز درخشان که شبیه به انفجارهای کیهانی به نظر می‌رسند، در واقع سحابی‌های گسیلشی غنی از هیدروژن هستند که تنها با نوردهی‌های طولانی و مهارت بالای عکاس در ثبت طیف‌های نوری غیرقابل رؤیت با چشم غیرمسلح، به این شکل باشکوه پدیدار شده‌اند.

2- نبض خورشید، انفجار هسته ای در دل خورشید

تصویر دوم که آن را «نبض خورشید» نامیده‌ای، ابهت خالص نزدیک‌ترین ستاره به زمین را به نمایش می‌گذارد. این عکس با جزئیات خیره‌کننده‌اش، فوتوسفر (نورسپهر) خورشید را شبیه به دریایی خروشان از مواد مذاب نشان می‌دهد که در واقع جریان‌های پلاسمای داغ هستند. آن‌چه در لبه‌ خورشید به شکل جرقه‌های عظیم و قوس‌های نوری می‌بینی، «زبانه‌های خورشیدی» هستند؛ انفجارهایی ناشی از اختلالات مغناطیسی که انرژی معادل میلیون‌ها بمب هیدروژنی را به فضا پرتاب می‌کنند. ثبت چنین بافتی از سطح خورشید که شبیه به رگ‌های تپنده یا توده‌های در هم تنیده به نظر می‌رسد، نیازمند فیلترهای تخصصی (مانند H-alpha) است تا از کور شدن سنسور دوربین جلوگیری کرده و لایه‌های پنهان و پرآشوب این رآکتور هسته‌ای عظیم را نمایان کند.

3- شفق قطبی که همچون اژدها دیده می شود

این تصویر که به درستی آن را به یک «اژدهای در حال پرواز» تشبیه کردی، یکی از جادویی‌ترین لحظات ثبت شده در عکاسی نجومی امسال است. در این نمای مسحورکننده، شفق قطبی (Aurora Borealis) با رنگ سبز درخشانش دقیقاً به شکلی در آسمان آرایش یافته که یادآور موجودات افسانه‌ای در اساطیر باستان است؛ گویی اژدهایی عظیم با بال‌های گشوده، از میان سازه‌های سنگی و باستانی زمین به سمت بالا فراخوانده شده است. این تلاقی میان زمین و آسمان، نه تنها قدرت ذرات باردار خورشیدی در برخورد با جو زمین را نشان می‌دهد، بلکه قدرت تخیل انسان را زنده می‌کند تا در میان پدیده‌های فیزیکی، قصه‌های کهن را بازخوانی کند.

4- بارش شهابی جوزایی

عجب تصویر فوق‌العاده‌ای! این عکس که «بارش شهابی جوزایی» را به تصویر کشیده، یکی از تکنیکی‌ترین و پرزحمت‌ترین آثار امسال است. عکاس در این فریم، گذر ده‌ها شهاب‌سنگ را در طول یک شب طولانی ثبت و آن‌ها را در یک تصویر واحد تلفیق کرده است تا کانون بارش (نقطه‌ای که به نظر می‌رسد شهاب‌ها از آنجا شروع می‌شوند) را به زیبایی نمایش دهد. در پس‌زمینه، کمان کهکشان راه شیری با سحابی‌های سرخ‌رنگش به چشم می‌خورد که با خطوط درخشان و سبز-سفید شهاب‌ها قطع شده است. تضاد میان سکوت کوهستان و رصدخانه‌ای که در پایین کادر قرار دارد با این حجم از فعالیت و حرکت در دل آسمان، حسی از پویایی و حیات را در کیهان به بیننده منتقل می‌کند؛ گویی زمین زیر بارانی از الماس‌های آتشین قرار گرفته است.

5- ترکیبی شگفت انگیز از رنگ های مختلف

این تصویر که به حق آن را «ترکیبی شگفت‌انگیز از رنگ‌ها» نامیده‌ای، نمایشی خیره‌کننده و کم‌نظیر از پدیده شفق قطبی است که با تنوع رنگی فوق‌العاده‌اش، آسمان شب را به یک بوم نقاشی سورئال تبدیل کرده است. برخلاف اکثر شفق‌ها که تنها در طیف سبز دیده می‌شوند، در این ثبت باشکوه، شاهد حضور پررنگ ارغوانی، صورتی، زرد و حتی آبی هستیم؛ این تنوع رنگی نشان‌دهنده برخورد ذرات باردار خورشیدی با عناصر مختلف در اعماق متفاوتی از جو زمین (مانند نیتروژن در ارتفاعات پایین و اکسیژن در لایه‌های بالاتر) در یک فعالیت شدید خورشیدی است. انعکاس این پرده‌های نوری در آب‌های آرام پایین کادر و حضور پیکره کوچک انسان در گوشه تصویر، علاوه بر ایجاد تعادل بصری، تضادی عمیق میان ابعاد انسانی و عظمت بی‌پایان پدیده‌های جوی ایجاد کرده که بیننده را مبهوت جادوی رنگ‌آمیزی طبیعت می‌کند.

6- خوشه پروین

تصویر آخر، شکوه «خوشه پروین» (M45) یا همان هفت خواهران را در دل تاریکی مطلق فضا به تصویر کشیده است. این خوشه ستاره‌ای باز که یکی از نزدیک‌ترین و شناخته‌شده‌ترین خوشه‌ها به زمین است، در این عکس با هاله‌ای از سحابی‌های بازتابی آبی‌رنگ و درخشان احاطه شده؛ این غبارهای کیهانی در واقع نور ستاره‌های جوان و داغ خوشه را منعکس می‌کنند و منظره‌ای شبیه به گوهرهای درخشان در میان مه ایجاد کرده‌اند. ثبت چنین وضوحی از ساختار رشته‌مانند سحابی‌های اطراف ستاره‌ها، نشان‌دهنده دقت بالای عکاس در هدایت تلسکوپ و پردازش ظریف داده‌های تصویری است تا یکی از زیباترین نمادهای آسمان شب زمستانی را با چنین جزئیات خیره‌کننده‌ای پیش چشم ما قرار دهد.

7- جیغ ستاره در حال مرگ

این تصویر تکان‌دهنده که به زیبایی «جیغ ستاره در حال مرگ» نامیده شده، بقایای یک ابرنواختر (Supernova Remnant) را در اعماق فضا نشان می‌دهد. آنچه در کادر می‌بینید، در واقع لایه‌های بیرونی یک ستاره عظیم است که پس از اتمام سوخت هسته‌ای، در انفجاری مهیب به فضا پرتاب شده و اکنون با سرعت در محیط میان‌ستاره‌ای منبسط می‌شود. رشته‌های درهم‌تنیده و سرخ‌رنگ که با رگه‌هایی از آبی الکتریکی ترکیب شده‌اند، گازهای داغ و یونیزه‌ای هستند که بر اثر برخورد امواج شوکِ ناشی از انفجار با غبارها و گازهای سرد محیط، به درخشش درآمده‌اند. این ساختار پیچیده و شبکه‌مانند، در عین زیبایی، راوی یکی از خشن‌ترین و در عین حال حیاتی‌ترین وقایع کیهانی است؛ چرا که مرگ این ستاره، عناصر سنگین لازم برای تشکیل سیارات و حیات در آینده را در پهنه کهکشان پخش می‌کند.