رسوایی دیالوگهای تکراری؛ آیا شاهکار اصغر فرهادی یک کپی بود؟
طوطیا نیوز: آیا یکی از ماندگارترین سکانسهای تاریخ سینمای ایران، یک کپیبرداری است؟ ویدیویی دستبهدست میشود که شباهت نعلبهنعل دیالوگ مشهور «جدایی نادر از سیمین» را با فیلم «غریبانه» (1376) فاش میکند. این تقابل میان لیلا حاتمی و هدیه تهرانی، جنجال جدیدی درباره اصالت فیلمنامه اصغر فرهادی به راه انداخته است.
به گزارش سرویس هنر و رسانه طوطیانیوز، در حالی که سالهاست دیالوگ «او نمیداند من پسرش هستم، من که میدانم او پدرم است» به عنوان امضای نبوغ اصغر فرهادی در فیلم برنده اسکار، جدایی نادر از سیمین، شناخته میشود، انتشار قطعه فیلمی از اواخر دهه هفتاد، شوک بزرگی به علاقمندان سینما وارد کرده است. این شباهت عجیب میان بازی پیمان معادی و هدیه تهرانی، حالا این سوال جنجالی را پیش کشیده: نبوغ یا اقتباسِ بدون منبع؟
در دنیای هنر، مرز باریکی بین «الهام گرفتن» و «کپیبرداری» وجود دارد. اما وقتی صحبت از دقیقترین جزئیات یک دیالوگ کلیدی در میان باشد، قضاوت دشوار میشود. فیلم غریبانه به کارگردانی احمد امینی و نویسندگی اصغر عبداللهی (محصول 1376)، سالها پیش از آنکه نادر و سیمین درگیر دادگاههای خانواده شوند، همان منطق احساسی را در یک سکانس مشابه به کار برده بود.
در ویدیوی منتشر شده، هدیه تهرانی با همان لحن مستأصل و برنده، منطقی را بیان میکند که 14 سال بعد، پیمان معادی در مقابل قاضی (و لیلا حاتمی) از آن برای دفاع از نگهداری از پدر آلزایمریاش استفاده کرد.
نکات کلیدی این جنجال:
شباهت کلامی: ساختار جملات تقریباً یکسان است و هر دو بر مفهوم «شناخت یکطرفه» تاکید دارند.
نویسندگی: جالب اینجاست که اصغر عبداللهی (نویسنده غریبانه) از پیشکسوتان فیلمنامهنویسی بود و حالا این سوال مطرح شده که آیا فرهادی آگاهانه به این اثر ادای دین کرده یا این یک فراموشیِ رسانهای است؟
واکنشها: کاربران فضای مجازی به دو دسته تقسیم شدهاند؛ گروهی که آن را یک «سرقت هنری» میدانند و گروهی که معتقدند فرهادی این مفهوم را به تکامل رسانده و جهانی کرده است.
این رویاروییِ تصویری میان دو نسل از ستارههای سینما (تهرانی و حاتمی)، بار دیگر پرونده اصالت فیلمنامههای سینمای ایران را به جریان انداخته است.
به نظر شما این یک کپیبرداری ناشیانه است یا نبوغ فرهادی در بازسازی یک مفهوم؟